مروری بر محیط های کشت میکروبی

مروری بر محیط های کشت میکروبی

محیط های کشت دارای مواد مورد نیاز برای حمایت از رشد میکروارگانیزم ها هستند و به دلیل تنوع میکروارگانیزم ها محیط های کشت درای تنوع زیادی هستند. عوامل مهمی در کشت میکروارگانیزم ها نقش دارند عبارتند از:

  • وجود مواد مغذی مناسب

در دسترس بودن ابرای رشد اکسیژن یا گازهای دیگر. هوازی های اجباری برای رشد نیاز حیاتی به اکسیژن دارند. بی هوازی در غیاب اکسیژن رشد می کنند. هوازی های اختیاری در حضور یا عدم حضور اکسیژن رشد می کنند. بیشتر میکروارگانیزم ها به 5 تا %10 CO2 برای رشد نیاز دارند.

  • رطوبت
  • PH مناسب

PH نهایی تعداد زیادی از محیط های کشت 2±7.2 است. باکتری هایی که PH بهینه ی آن ها در این طیف قرار دارد نوتروفیل (خنثی دوست) نامیده می شوند. بخش عمده ای از باکتری های بیماری زای انسانی در این دسته هستند. PH مطلوب ارگانیزم های مانند مخمر و قارچ ها که اسیدوفیل (اسید دوست) محسوب می شوند صفر تا 5.4 است. آلکالوفیل (قلیادوست) هایی مانند ویبریوکلرا نیز در 11.5-7 :PH رشد بهینه دارند. 

  • دمای مناسب  باکتری های مزوفیل در دمای 40-25 درجه رشد بهینه دارند. باکتری ترموفیل (گرما دوست) تنها در دمای 45 درجه رشد می کنند و باکتری های سایکروفیل ( سرمادوست) به دمای پایین تر از 25 درجه نیاز دارند. ارگانیزم های بیماری زای انسانی معمولا مزوفیل هستند.
  • عدم وجود میکروارگانیزم های مزاحم
  • جلوگیری از ایجاد آلودگی

ترکیبات معمول در محیط کشت

ترکیب یک محیط کشت با توجه به کاربرد آن متفاوت با محیط های کشت دیگر است. محیط کشتی که شرایط ایده آل برای رشد یک میکروارگانیزم خاص را فراهم می کند، ممکن است مناسب رشد میکروارگانیزم دیگر نباشد. با وجود این تنوع اساس تمام محیط های کشت از یک هسته ی ترکیباتی درست شده که به قرارزیر می باشد:

  • منبع نیتروژن

پپتون، پروتئین هیدرولیز شده، اینفیوژن و عصاره ها اصلی ترین منبع تامین نیتروژن در محیط های کشت هستند. این مواد در گذشته از طریق  ایینفیوژن گوشت تامین می شد. در حال حاضر در بیشتر مواقع، عصاره های مخمر و بیف ( گوشت گوساله) جایگزین گوشت شده اند. پپتون ها، که شکل هضم شده پروتئین ها هستند، نیز منبع قابل دسترس خوبی از نیتروژن و کربن هستند. امروزه تلاش بر این است علاوه بر استفاده از پپتون هایی با منبع گیاهی ( مانند سویا، سیب زمینی و گندم ) که دارای صرفه اقتصادی هستند و با طبیعت نیز سازگاری بیشتری دارند، استفاده شود.

  • منبع انرژی ( کربن)

با این که پپتون ها و عصاره ها تامین کننده کربن نیز هستند اما الکل، شکرهایی مانند گلوکز (دکستروز) و لاکتوز و همچنین سایر کربوهیدرات ها هم به محیط کشت افزوده می شوند.

  • فاکتورهای رشد

بسیاری از میکروارگانیزم های سخت رشد، نه تنها به عنوان ماده ی مغذی، بلکه برای محافظت در برابر عوامل سمی نیاز به فاکتورهای رشد دارند. خون، سرم، عصاره و مخمر و ویتامین ها و اسیدهای آمینه از جمله این فاکتورها می باشند.

  • نمک های بافری

این نمک ها برای جلوگیری از تغییرات شدید PH در محیط استفاده می شوند. بافرهای فسفات، استات و سیترات از عمده بافرهای مورد استفاده در محیط کشت هستند. به ندرت بافر های تریس و MOPS نیز در ترکیب محیط های کشت به کار می رود.

  • نمک معدنی و فلزات

فسفات، سولفات، منیزیم، کلسیم، آهن و عواملی از این دست معمولا مورد نیاز محیط های کشت خاص میکرو ارگانیزم های سخت رشد هستند.

  • کلرید سدیم

برای برقراری تعادل اسمزی به محیط افزوده می شود.

  • عوامل انتخابی

این عوامل برای رشد انتخابی میکروارگانیزم مورد نظر در میان جمعی از میکروارگانیزمهای دیگر استفاده می شوند. از جمله این عوامل آنتی بیوتیک ها، مواد شیمیایی و برخی از رنگ ها می باشند.

  • رنگ های نشانگر

این رنگ ها که مشخص کننده تغییرات PH ناشی از مصرف کربوهیدرات ها هستند، برای تشخیص و افتراق میکروارگانیزم ها کاربرد دارند. فنل رد و نوترال رد از متداول ترین رنگ ها می باشند.

  • مواد جامد کننده محیط

در بیشتر موارد آگار و گاهی نیز ژلاتین، سلیکاژل و آلژینات برای تهیه محیط های جامد استفاده می شوند.

شرایط نگهداری محیط کشت

بیشتر محیط ها در طیف دمایی 25-2 درجه و به دور از گرما، رطوبت و نور آفتاب قابل نگهداری هستند. تعداد کمی از محیط ها نیز باید در طیف دمایی 8-2 درجه نگهداری شوند.

محیط های دهیدراته (پودری) قدرت بالایی در جذب رطوبت دارند، بنابراین بعد از هر بار استفاده درب قوطی می بایست هر چه سریعتر و به طور کامل بسته شوند تا از مرطوب شدن آن ها جلوگیری شود.

در هنگام استفاده از محیط های پودری باید به تاریخ باز شدن بار اول قوطی محیط کشت و نیز تاریخ انقضای روی قوطی دقت شود. از مصرف محیط های که ظاهر آن دچار تغییر رنگ شده خودداری شود.

نکات ایمنی

محیط های کشت میکروبی فقط برای استفاده آزمایشگاهی هستند.

برخی از مواد به کار رفته در ترکیب محیط های کشت خطرناک و یا سمی هستند. در هنگام استفاده از این محیط کشت ها دقت شود تا جایی که ممکن است از تنفس و تماس با پوست اجتناب شود. فهرستی از این مواد پر خطر :

آکریفلاوین، نمک های صفراوی، بریلیانت گرین، کلرامفنیکل، سیکلوهگزامید، دیکلران، فوشین، کلرید لیتیوم، مالاشیت گرین، رز بنگال، سلنیت، ترژیتول، سدیم آزاید.

ارسال شده در 1397-07-08 آموزش, آموزشگاه سایت ابوسینا 362
برچسب: محیط کشت،
مقایسه 0
قبلی
بعدی

محصولی موجود نیست

برای تشخیص حمل
ناموجود مجموع

قیمت ها با مالیات

پرداخت